+48 226 022 672
[email protected]

|

Język:

  • English
  • Polski
  • Slovenčina
Praca metodą projektu - grafika wyróżniająca

Jak pracować metodą projektu (krok po kroku)

Praca metodą projektu to wspaniała sytuacja edukacyjna służąca angażowaniu uczniów w proces uczenia się – niezależnie od tego, czy uczęszczają do pierwszej klasy szkoły podstawowej, czy są maturzystami. Dobrze zaplanowane działanie pozwoli nam swobodnie i ciekawie realizować podstawę programową, często wiążąc treści w niej zawarte z codziennym życiem oraz zainteresowaniami dzieci i młodzieży. Dzięki pracy metodą projektu zdobędą oni wiedzę, rozwiną szereg umiejętności (w tym społecznych), a także będą kształtowali postawy – otwartości na uczenie się, ciekawości i odkrywania. Oczywiście pod warunkiem, że zadbamy o dobrą jakość realizowanych przedsięwzięć. Wszystko, o czym warto pamiętać, planując pracę metodą projektu, zebrałam w poniższym artykule.

Spis treści:

  1. Efektywna edukacja, czyli jaka? – jakie praktyki polecane są przez Centrum Edukacji Obywatelskiej.
  2. Od czego zacząć? – wdrażaj, inspiruj, wspieraj, usuwaj blokery i doradzaj.
  3. Inspiracje do pracy metodą projektową – jakie tematy wykorzystywać w pracy z uczniami.
  4. Liczy się proces – raz w tygodniu warto znaleźć przestrzeń w pracy z uczniami, aby…
  5. Pamiętajmy o lekcjach z projektu – stwórzmy przestrzeń do podjęcia autorefleksji.
  6. Praca metodą projektu uniwersalna w każdej sytuacji – w nauce stacjonarnej, jak i zdalnej.
  7. Oktawia Gorzeńska, autorka tekstu – wieloletnia dyrektorka szkoły z mocą zmieniania świata.

 

 

efektywna nauka - praca metodą projektu

Efektywna edukacja, czyli jaka?

Coraz częściej mówimy i czytamy o potrzebie rozwijania kompetencji. Rozumiemy przez nie zdobywanie wiedzy połączone z rozwijaniem umiejętności i wspomnianych wcześniej postaw. O Szczególnie Efektywnych Praktykach Nauczania możemy przeczytać między innymi w materiałach Centrum Edukacji Obywatelskiej, które wymieniają:

  • planowanie lekcji i zadań edukacyjnych,
  • opracowywanie zadań o odpowiednich wymaganiach poznawczych,
  • interakcję i współpracę uczniów, pracę w parach i grupach,
  • ocenianie kształtujące rozumiane jako monitorowanie postępów uczniów i udzielanie im informacji zwrotnej oraz umiejętne zadawanie pytań,
  • stymulowanie dyskusji zorientowanej na ucznia,
  • polecanie uczniom częstego zapisywania własnych przemyśleń
  • regularne odwoływanie się do przemyśleń uczniów oraz regularne podsumowania (metapoznanie),
  • zaawansowane projekty, w których zagadnienia zostają praktycznie zastosowane i zintegrowane. 

Jak widać, praca metodą projektu łączy te najbardziej efektywne praktyki nauczania, można rzec, stanowi kwintesencję tego, co w procesie uczenia się najważniejsze. Pozwala też naszym uczniom rozwijać odpowiedzialność, samosterowność, komunikację, współpracę w grupie, a także umiejętność zarządzania projektami. Co więcej, daje bezpieczną przestrzeń do popełniania błędów i wyciągania wniosków.

 

Planowanie pracy metoda projektu - grafika

Od czego zacząć?

Dobre przygotowanie do pracy metodą projektu to podstawa. Warto dokonać diagnozy sytuacji, zastanowić się nad celami i kryteriami sukcesu, czyli tym, co poprzez działania projektowe chcemy osiągnąć, jak również umiejętnościami naszych uczniów (doświadczeniami w pracy zespołowej nad wspólnym projektem) i sposobami wsparcia. Na tym etapie trzeba również:

  • zaproponować tematy lub zaprosić uczniów do ich zaproponowania, 
  • omówić możliwe formy realizacji projektu, 
  • uformować zespoły (losując lub dając możliwość zdecydowania uczniom), 
  • ustalić plan działań projektowych (zadania, zasoby, potrzeby, termin konsultacji i realizacji),
  • przedstawienie kryteriów oceniania (nie tylko efektu końcowego), 
  • omówienie kwestii dotyczących przestrzegania prawa autorskiego

Na tym etapie pracy metodą projektu rola nauczyciela polega głównie na prowadzeniu procesu – wdrożeniu, inspirowaniu, wspieraniu, usuwaniu blokerów, doradzaniu. Ważne jest, aby uczniowie mogli działać samodzielnie.

 

Inspiracje do pracy metodą projektu

W poniższych linkach znajdują się inspiracje na tematy projektowe. Pierwszy wpis, autorstwa Wiesławy Mitulskiej, pokazuje, jak można pracować w edukacji wczesnoszkolnej, wykorzystując metodę projektu: PROJEKTowanie kompetencji. Kolejny artykuł, pochodzący ze strony Centrum Edukacji Obywatelskiej, nie tylko podpowiada, jakie tematy wykorzystywać w pracy ze starszymi uczniami, ale również podaje przykłady dokumentów pomocnych w planowaniu pracy projektowej: Uczyć się robiąc, czyli jak pracować metodą projektów.

Grafika inspiracje do pracy metodą projektu

Liczy się proces

Praca nad projektem to ważny etap dla grupy, często przynosi wiele wyzwań. Warto zatem przynajmniej raz w tygodniu znaleźć przestrzeń w pracy z uczniami, aby:

  • zapytać o przebieg działań i częstotliwość spotkań, 
  • zdiagnozować ewentualne problemy i pomóc w ich rozwiązaniu.

Na tym etapie ważna jest rola nauczyciela – doradcy, monitorującego procesy, wspierającego w sytuacjach problemowych. Istotne jest, by uczniowie swobodnie mogli mówić zarówno o tym, co udaje im się wypracować, jak i o wyzwaniach.

Praca metoda projektu - lekcje z projektu - grafika

Pamiętajmy o lekcjach z projektu

Działania projektowe dobiegają końca, uczniowie prezentują działania, dzielą się tym, co wypracowali, a nauczyciel… przede wszystkim tworzy przestrzeń do podjęcia autorefleksji (Czego się nauczyłem/łam? Czego nowego się dowiedziałem/łam? Co mnie zaciekawiło? Co stanowiło trudność?) oraz refleksji grupowej (Jak przebiegała praca w grupie? Co było dobrym, a co trudnym doświadczeniem w pracy zespołowej? Co mogliśmy zrobić inaczej?)

To przykładowe pytania. Warto zapewnić anonimowość autorefleksji i stworzyć bezpieczne warunki do dzielenia się przemyśleniami od zespołów. Kluczowym momentem jest danie uczniom informacji zwrotnej – ważne, by nie ograniczała się ona tylko do oceny, a uczniowie otrzymali dłuższy komunikat odnoszący się do planowania, realizacji i prezentacji działań.

 

Przykładowe tematy:

  • Spacerkiem po naszym mieście
  • Matematyka w architekturze mojego miasta
  • Jak dbać o zdrowy styl życia?
  • Jak zostać blogerem?
  • Uczniowski Klub Filmowy on-line
  • Jak się uczyć?
  • Jak zaplanować swoją karierę zawodową?
  • Co by było, gdyby nie było mitozy i mejozy?
  • Na co wydają kieszonkowe uczniowie naszej klasy?
  • Portrety aktywistek w literaturze
  • Wizja miasta przyszłości
  • Jak powstają roboty?
  • Czy sztuczna inteligencja przejmie władzę nad światem?
  • Jak powstał pierwszy program komputerowy? (Inspiracja – Pierwszy program komputerowy)


Przykłady tematów pracy metodą projektu - Grafika

 

Przykładowe formy prezentacji:

  • film,
  • podcast,
  • strona internetowa,
  • kanał na YT,
  • vlog,
  • prezentacja,
  • broszura,
  • magazyn on-line,
  • wystawa,
  • lapbook,
  • przedstawienie,
  • spotkania on-line,
  • pokaz,
  • warsztaty,
  • wizualizacja z wykorzystaniem robotów,
  • happening.


Narzędzia w pracy metodą projektową

Przydatne narzędzia

 

Praca metodą projektu uniwersalna w każdej sytuacji Praca metodą projektu - grafika z nauczycielem

Projekt może być realizowany w edukacji stacjonarnej, jak i zdalnej – w wersji mini – ograniczonej pod względem treści i czasu pracy. To, co najważniejsze, to nasza postawa – dobre wdrożenie uczniów w proces, cierpliwość w dawaniu wsparcia, elastyczność i przyzwolenie na popełnianie błędów, zachęcanie do podejmowania refleksji. Liczy się również przestrzeń do eksperymentowania, wymiar interdyscyplinarny, a także współpraca. Istotne jest towarzyszenie uczniom, wzmacnianie poczucia wartości uczenia się, które będzie ważne przez całe dorosłe życie.

O tym, jak wdrażać metodę projektu opowiemy już 10 marca, w czasie webinaru, którego gościem będzie Wiesława Mitulska, edukacyjny praktyk, promotorka pracy projektowej, twórczyni Pomysłowej Szkoły Domowej w pandemii, pokazująca, że nawet on-line da się realizować pracę metodą projektu. Zapraszamy do udziału w wydarzeniu!

 


Oktawia Gorzeńska, autorka tekstu.

Oktawia Gorzeńska - autorka artykułu

Nauczycielka języka polskiego, koordynatorka projektów, wieloletnia dyrektorka szkoły z mocą zmieniania świata, twórczyni szkoły w chmurze oraz Flagowej Szkoły Microsoft. Członkini Rady Programowej, a także doradczyni dyrektorów w projekcie Szkoła dla Innowatora. Współinicjatorka ogólnopolskiego ruchu #wiosnaedukacji, edulab  oraz projektu społecznego nauczycieli lekcjewsieci.pl   Autorka poradników dla dyrektorów szkół z zakresu edukacji zdalnej i innowacji.  Prowadzi blog www.laboratoriumzmiany.com Nagrodzona tytułem EduInspirator w ogólnopolskim konkursie oraz Medalem Komisji Edukacji Narodowej przez Ministra Edukacji.